ایران

اعتراض اساتید باستان‌شناسی: طرح نمایندگان برای رسمیت دادن بە حفاری غیرمجاز و قاچاق است

اینکە جمهوری اسلامی و سردمداران نظام ولایی در دست درازی بە ثروت‌های روززمینی و زیرزمینی مردمان ایران هیچ کوتاهی نداشتە و ندارند، خبر تازەای نیست. اما اینکە نمایندگان مجلس بە دنبال این افتادەاند تا راهی قانونی شدە را برای تاراج آثار باستانی و میراث گذشتگان بیابند، هر انسانی را بە فکر و تامل و تعجب وامی‌دارد.

اخیرا شماری از نمایندگان مجلس با ارایەی طرحی در پی بە گفتەی خود اشتغالزایی از اشیا باستانی و گنج‌های میراث گذشتە اند. این طرح از سوی دهها استاد باستان‌شناسی با اعتراض شدید روبە رو شدە است.

۶١ استاد باستان‌شناسی ایران با اعتراض شدید به طرح نمایندگان مجلس برای خرید و فروش آثار باستانی و گنج در ایران، در نامه‌ای به رئیس مجلس به طرح این نمایندگان برای آنچە کە «رسمیت و وجاهت قانونی بخشیدن به حفاری و قاچاق غیرمجاز» نامیدە شدە به‌شدت انتقاد کردند.

در این نامه که به امضای ۶۱ نفر از استادان باستان‌شناسی کشور رسیده به ارائه طرحی با عنوان «استفاده بهینه از اشیاء باستانی و گنج‌ها» از سوی ۴۶ نماینده مجلس به‌تندی اعتراض شده است.

یکی از اهداف این نمایندگان در این طرح «تبدیل شدن ایران به کانون منطقه‌ای خرید و فروش آثار باستانی و ورود ارز به کشور» عنوان شده و استادان باستان‌شناس در نامه خود تاکید میکنند «اساساً نفس درآمدزایی از میراث ملی و فرهنگی کشور، از طرف هیچ فرد ایرانی با وجدان و آگاهی قابل پذیرش نبوده، نیست و نخواهد بود.»

این نامه که به «محمدباقر قالیباف»، رئیس مجلس، ارسال شده تأکید می‌کند که «نفس حضور واژهٔ سخیف و گمراه‌کنندهٔ ‘گنج’ در عنوان طرح، خود بسیار گویاست.»

در این نامه به نمایندگان مجلس گوشزد شده است که «برخلاف تصور غلط رایج، هدف باستان‌شناسی گنج‌یابی یا پیدا کردن دفینه نیست، بلکه هدف اصلی بازسازی نظام زیستی/معیشتی اجدادمان است.»

۶۱ استاد باستان‌شناسی ایران در ادامەی نامە تصریح میکنند: ارائه‌کنندگان چنین طرحی «تنها با نگاهی مادی به اشیای فرهنگی، در پی کمتر شدن سود دلالان و قاچاقچیان عتیقه و حتی درآمدزایی از این طریق برای دولت هستند»، اما «این طرح به سودجویان و عتیقه‌جویان در قبال اخذ مدرکی در ازای شرکت در دوره‌های کاوش (به جای ۱۱ سال تحصیل و سال‌ها شرکت و کسب تجربه در محوطه‌های باستانی) اجازه خواهد داد تا این‌ بار رسمی و تحت نام قانون به غارت و آسیب‌رسانی به آثار باستانی و مواریث ملی ایران بپردازند.»

بنا به اشاره استادان باستان‌شناسی، اجرا نشدن قوانین مقابله با گنج‌یابی و قاچاق آثار باستانی باعث شده «شمار محوطه‌های باستانی آسیب‌دیده و به تاراج‌ رفته از عدد خارج شود.»